Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17: Thông điệp cấp thiết trong bối cảnh nhiều biến động

 

Từ ngày 2-5/11/2025, Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17 và các sự kiện bên lề do Học viện Ngoại giao cùng các đối tác tổ chức đã diễn ra tại thành phố Đà Nẵng. Hội thảo diễn ra trong bối cảnh chính trị quốc tế và an ninh biển khu vực đang chứng kiến nhiều diễn biến phức tạp, nhanh chóng và khó đoán định. Biển Đông cũng không phải ngoại lệ khi chứng kiến nhiều đụng độ trên thực địa cũng như những thách thức lớn đối với luật quốc tế và vấn đề xây dựng lòng tin. Với chủ đề “Đoàn kết trong Bất định” và nhiều đổi mới về hình thức và nội dung, Hội thảo năm nay là nỗ lực của Việt Nam nhằm thúc đẩy đối thoại đa phương về Biển Đông và an ninh biển khu vực, đồng thời là cầu nối giữa giới nghiên cứu, hoạch định chính sách các nước, khu vực công - tư, giữa thế hệ nghiên cứu trẻ và thế hệ kỳ cựu và giữa các lĩnh vực ngoại giao – pháp lý - kinh tế - công nghệ - thông tin của không gian biển.

 

 

Trước những diễn biến mới và nhanh chóng xảy ra tại Biển Đông cũng như các điểm nóng khác trong khu vực trong năm 2025, cùng với đó là những thay đổi trong nhu cầu của đất nước về đối ngoại khi bước vào “kỷ nguyên mới”, Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17 đã có nhiều đổi mới trong chủ đề, các hoạt động và các ấn phẩm nghiên cứu để góp phần đưa các thảo luận theo đúng chủ đề quan trọng, đi vào chiều sâu cũng như kết nối được nhiều đại diện từ các nước và vùng lãnh thổ trong vấn đề Biển Đông.

 

 

Chủ đề của Hội thảo năm nay là “Đoàn kết trong bất định” - thể hiện một thông điệp rõ ràng và có tính thời cuộc. Hiện nay, khu vực đang đối mặt với nhiều bất ổn, từ cạnh tranh nước lớn, xu thế quân sự hóa đến việc gia tăng các hành động trong “vùng xám” và sự xuất hiện của công nghệ lưỡng dụng, mới nổi . Bên cạnh đó, các vấn đề an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu và suy giảm tài nguyên cũng gây thêm áp lực lên việc quản trị biển và sinh kế người dân. Chính những thách thức này đòi hỏi các quốc gia, các cơ chế khu vực và toàn cầu gắn kết hơn, chia sẻ nguyên tắc, tăng cường hợp tác để bảo vệ hòa bình, giữ vững ổn định và củng cố trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Nhìn chung, sự bất ổn bắt nguồn từ hành động không thể đoán trước của các cường quốc, các điểm nóng mới nổi và các lĩnh vực mới điển hình như công nghệ mới, ranh giới an ninh mới và chuẩn mực mới.

Chủ đề “Đoàn kết trong bất định” cũng là lời kêu gọi mạnh mẽ tất cả các nước vượt qua tư duy cạnh tranh, đối đầu để cùng hướng tới những lợi ích chung là tôn trọng luật pháp quốc tế, bảo đảm tự do hàng hải, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, bảo vệ môi trường biển và thúc đẩy phát triển bền vững trong khu vực. Dù đạt được đồng thuận là điều không dễ dàng, nhưng thiếu vắng lòng tin và đoàn kết thường dẫn đến hệ lụy cao hơn nhiều. Trong bối cảnh đó, việc duy trì đối thoại thường xuyên và tìm kiếm điểm chung để hợp tác vẫn là giải pháp cấp thiết. Đoàn kết là chiến lược cùng nhau vượt qua những điều chưa biết.

 

 

Hội thảo năm nay có thêm nhiều hoạt động mới và đặc biệt. Đầu tiên, Phiên Mạn đàm giữa các Đại sứ tạo diễn đàn thảo luận trực tiếp giữa người tham gia với các đại sứ về tình hình, diễn biến tại khu vực tại Biển Đông, tìm kiếm các ý tưởng mới để bảo hòa bình và duy trì trật tự dựa trên luật lệ ở khu vực. Trong Phiên Mạn đàm, các Đại sứ của Liên minh Châu Âu, Canada, Đức, Nhật Bản và Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của Biển Đông với lợi ích quốc gia mình và khẳng định duy trì hoà bình, ổn định ở Biển Đông là trách nhiệm chung của cộng đồng quốc tế . Các Đại sứ cũng nhất trí rằng luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), là nền tảng và con đường khả thi duy nhất để giải quyết các vấn đề trên biển. Các đối tác ngoài khu vực cần thực hiện trách nhiệm và cam kết thông qua những hành động cụ thể như tăng cường hiện diện, bảo vệ tự do hàng hải, đẩy mạnh ngoại giao đa phương và hợp tác quốc tế, trong đó có hợp tác về phát triển kinh tế biển xanh và hợp tác về xây dựng năng lực trên biển với Đông Nam Á. Đây cũng là thông điệp của Đồng Bộ trưởng Ngoại giao – Thương mại Úc và Thứ trưởng Ngoại giao Anh gửi gắm qua các thông điệp dành riêng cho Hội thảo.

 

Thứ hai, Chương trình Lãnh đạo trẻ mở rộng, lần đầu tiên kết nối các sinh viên địa phương tại Đà Nẵng, sinh viên Học viện Ngoại giao và các Lãnh đạo trẻ quốc tế, cũng như giữa thế hệ nghiên cứu trẻ với các quan chức, học giả và chuyên gia kỳ cựu. Với chủ đề “Nhiệt huyết trẻ: Vượt qua mơ hồ, đẩy mạnh đoàn kết”, chương trình năm nay chính là lời kêu gọi người trẻ tại Việt Nam, khu vực và trên thế giới luôn tiến lên phía trước, sẵn sàng dấn thân trả lời những câu hỏi chưa có câu trả lời rõ ràng và tìm kiếm giải pháp cho những vấn đề mới nổi để cùng nhau xây dựng Biển Đông hòa bình, ổn định. Thông qua các hoạt động mới như Đối thoại với Chuyên gia, Đêm giao lưu học thuật trẻ, Đối thoại liên thế hệ với Đại sứ Canada tại Việt Nam James Nickel, nguyên Đại sứ Phạm Quang Vinh và Tiến sĩ Hà Anh Tuấn, Chương trình đã góp phần quan trọng trong việc xây dựng mạng lưới các nhà nghiên cứu và nhà ngoại giao trẻ cho Việt Nam trong vấn đề Biển Đông, đồng thời thúc đẩy ngoại giao nhân dân, hiểu biết lẫn nhau qua các hoạt động giao lưu với sinh viên địa phương, truyền đi hình ảnh Việt Nam hiếu khách, là đối tác có trách nhiệm và thông điệp hòa bình, ổn định trên Biển Đông.

 

Ngoài ra, bên lề Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17, Hội thảo quốc gia “Hợp tác khoa học-công nghệ: Động lực thúc đẩy phát triển biển xanh, bền vững” lần đầu tiên được Học viện Ngoại giao phối hợp Cục Biển và Hải đảo Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức nhằm khám phá các ý tưởng của học giả quốc tế từ Hội thảo Biển Đông vào ứng dụng tại Việt Nam . Hội thảo tập trung thảo luận ba nội dung chính gồm: (i) Kinh nghiệm Quốc tế trong phát triển và triển khai các ngành khoa học công nghệ biển; (ii) Những vấn đề đặt ra với Việt Nam trong đẩy mạnh hợp tác khoa học công nghệ biển và phát triển kinh  tế biển bền vững; và (iii) Vai trò của ngành Ngoại giao trong thúc đẩy hợp tác quốc tế về khoa học công nghệ phục vụ phát triển biển bền vững.

 

 

Bên cạnh các hoạt động/đối thoại mới, Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17 cũng tạo ra nhiều sản phẩm nghiên cứu và truyền thông với sức lan tỏa lớn và cung cấp nhiều thông tin quan trọng phục vụ các thảo luận sâu hơn trong Hội thảo. 

 

Thứ nhất, đây là lần đầu tiên Học viện Ngoại giao xuất bản một báo cáo định hướng “Đoàn kết trong Bất định” trước thềm Hội thảo, với nhiều phân tích và số liệu thống kê về các diễn biến nổi bật tại Biển Đông trong 10 tháng đầu năm 2025. Báo cáo được đăng tải công khai nhằm cung cấp bức tranh đầy đủ nhất về tình hình Biển Đông và các điểm nóng khu vực trong năm qua. Một mặt, báo cáo cung cấp tài liệu tham khảo cho tất cả người tham gia về những diễn biến đa chiều trên biển trong năm qua. Mặt khác, báo cáo góp phần định hướng tư duy và thảo luận cho Hội thảo, đồng thời thể hiện năng lực nghiên cứu và xử lý dữ liệu về Biển Đông của Học viện Ngoại giao ngày càng được nâng cao. Báo cáo nhận được nhiều phản hồi tích cực từ các học giả quốc tế, đặc biệt là từ các nhà nghiên cứu trẻ về Biển Đông.

 

Thứ hai, Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17 tiếp tục được truyền thông và phát trực tiếp trên nhiều kênh, bao gồm cả báo chí truyền thống và các kênh mạng xã hội như Facebook, X (Twitter), Youtube, Zoom và Instagram. Các kênh mạng xã hội như Facebook, Zoom và Youtube thu hút hơn 4.700 lượt xem video phát trực tiếp. Thông qua phần live-tweet trên X, người tham gia có thể nắm được các ý chính, ngắn gọn của từng phiên và từng bài trình bày. Trong bối cảnh mạng xã hội dần trở thành diễn đàn “bán chính thức” cho các Đại sứ quán, cơ quan và quan chức các nước bày tỏ quan điểm về Biển Đông, truyền thông mạng xã hội đã đạt được nhiều lượt tương tác và đăng lại từ quan chức, học giả và người theo dõi. 

 

Thứ ba, Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17 mở rộng kết nối tới nhiều đối tác mới. Năm nay là lần đầu tiên Học viện Ngoại giao mời các đại diện của các quốc đảo Thái Bình Dương tới đối thoại với các đại diện từ ASEAN nhằm kết nối hai khu vực biển dễ bị tổn thương trước các vấn đề về khí hậu, từ đó tăng tính kết nối của vấn đề Biển Đông và tăng kết nối ASEAN – Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương. Các diễn giả Hội thảo cũng đảm bảo tính đa dạng về khu vực địa lý, chuyên môn, ngành nghề, thế hệ, giới và sắc tộc. Bên cạnh đó, Chương trình Lãnh đạo trẻ 2025 cũng đạt được sự quan tâm của tất cả các khu vực khi nhận được hơn 1.700 đơn đăng ký đến từ hơn 90 quốc gia như Mỹ, Trung Quốc, Anh, Úc, Đức, New Zealand, Brazil v.v… và toàn bộ 11 nước thành viên ASEAN.

 

 

Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17 là một diễn đàn quan trọng trọng thúc đẩy thượng tôn pháp luật, xây dựng lòng tin và kết nối ở cấp độ khu vực và toàn cầu, đồng thời tạo ra một không gian cởi mở, khoa học và chân thành cho các ý tưởng đa chiều. Các thảo luận tại Hội thảo năm nay tập trung vào hai vấn đề chính: các yếu tố “Bất định” và “Đoàn kết” tại Biển Đông, từ đó giúp đưa ra những đánh giá thức thời về tình hình Biển Đông hiện tại, các vấn đề an ninh biển nói chung và các gợi mở về chính sách hợp tác cho các nước.

 

 

Các chuyên gia tập trung vào các yếu tố khiến Biển Đông thêm bất định trong năm 2025, nổi bật là căng thẳng thực địa, chính sách nước lớn và các công nghệ mới. 

Về căng thẳng thực địa, có chuyên gia cảnh báo, các đụng độ trên biển, nhất là giữa Philippines và Trung Quốc, trong một năm qua đã chạm ngưỡng “nguy hiểm”, nếu không được kiểm soát có khả năng chuyển thành xung đột cục bộ hoặc xung đột nước lớn ở khu vực . Các chuyên gia cũng nhắc đến một số yếu tố khiến khả năng “va chạm” gia tăng, bao gồm: xu hướng gia tăng các hoạt động “vùng xám”; cạnh tranh hoặc tính toán sai lầm của các nước lớn, nhất là khi đường dây nóng quân sự Mỹ - Trung chưa hoạt động hiệu quả; các cách diễn giải và áp dụng luật quốc tế khác nhau…

 

Một số ý kiến tranh luận về vai trò của các bên ngoài khu vực. Ví dụ, học giả Nga cho rằng hiện diện quân sự ngày càng tăng của các nước bên ngoài Biển Đông sẽ “phản tác dụng” vì vừa không trung lập, vừa quân sự hóa Biển Đông và buộc Trung Quốc phản ứng. Trong khi đó, học giả Malaysia và học giả EU lại khẳng định can dự của các bên ngoài khu vực là cần thiết và phù hợp với luật quốc tế. Một số học giả tỏ ra quan ngại với xu hướng “liên kết an ninh” hoặc liên thông giữa các điểm nóng ở Đông Á, tác động của các xung đột ở Đông Âu, Trung Đông đối với Biển Đông, một số lại cho rằng cách tiếp cận này là cần thiết để đảm bảo thượng tôn pháp luật trên phạm vi toàn cầu.

 

Về chính sách của các nước lớn, các học giả cho rằng Mỹ và Trung Quốc đang thay đổi cách can dự tại Biển Đông. Nhiều ý kiến đánh giá Trung Quốc đang gia tăng các hoạt động đơn phương, mang tính cưỡng ép nhằm thay đổi hiện trạng, nhất là tại Bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham, thậm chí không loại trừ khả năng Trung Quốc phong tỏa một phần Biển Đông trong tương lai. Về chính sách của Mỹ, nhiều học giả nêu các chỉ dấu cho thấy thay đổi của Chính quyền Trump 2.0 đối với Biển Đông, như không đề cập đến Biển Đông trong cuộc gặp cấp cao với Trung Quốc, có các động thái trái với tinh thần UNCLOS ở vùng Ca-ri-bê.

 

Về các công nghệ mới, đa phần cho rằng công nghệ mới đang được sử dụng theo hướng lưỡng dụng tại các điểm nóng và Biển Đông là “địa bàn trung tâm” về chiến tranh công nghệ lưỡng dụng tương lai, nhất là với thiết bị không người lái (USV/UUV), mạng cảm biến phân tán và AI… Bên cạnh đó, cáp ngầm đáy biển, các đường ống, giàn khoan và cảng biển… đang được dùng để vừa làm công cụ gây sức ép chiến lược, vừa làm công cụ giám sát trên biển. Đây đều là những vấn đề còn nhiều khoảng trống pháp lý (liên quan đến quy chế, hoạt động của phương tiện tự hành, chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý, cùng với ranh giới mơ hồ giữa hoạt động vì mục đích dân sự-quân sự). Đa số học giả kêu gọi các quốc gia cần đẩy nhanh việc xây dựng, áp dụng và tích hợp các khuôn khổ pháp lý quốc tế và quốc gia nhằm quản lý các công nghệ biển tiên tiến, thiết lập các quy tắc quản lý công nghệ, chia sẻ và minh bạch hóa dữ liệu đồng thời chú ý đầu đủ đến xây dựng lòng tin và tăng cường hợp tác nhằm giảm thiểu rủi ro xung đột ở Biển Đông .

 

 

Trước các bất định nêu trên, các học giả chỉ ra các “mỏ neo” giúp Biển Đông và khu vực thêm ổn định, giúp các bên liên quan tăng cường hợp tác trước các bất định.

 

Thứ nhất là luật quốc tế. Đa số đại biểu nhấn mạnh UNCLOS 1982 là “Hiến pháp của Đại dương”, thiết lập khuôn khổ pháp lý căn bản và toàn diện cho các hoạt động trên biển đồng thời cung cấp cơ sở để ứng phó với các thách thức mới như biến đổi khí hậu, nước biển dâng và quản lý tranh chấp Biển Đông. Tuy nhiên, các chuyên gia thừa nhận một số hạn chế trong bối cảnh an ninh biển toàn cầu có nhiều thay đổi so với thời điểm UNCLOS được ký kết. Ngoài ra, học giả Trung Quốc nêu công cụ pháp lý mới do Trung Quốc khởi xướng để giải quyết tranh chấp Biển Đông: Tổ chức Hòa giải quốc tế (IOMed) . Tuy nhiên, một số cho rằng IOMed là không cần thiết vì vai trò trùng lặp với một số cơ chế hiện hành của UNCLOS.

 

Thứ hai là ASEAN và các cơ chế đa phương. Phần lớn thừa nhận hạn chế của ASEAN nhưng vẫn nhấn mạnh vai trò của khối trong xây dựng lòng tin và giảm thiểu căng thẳng trong khu vực, bao gồm tại Biển Đông. Một số học giả nhận định ASEAN đã có bước phát triển tư duy khi coi tranh chấp Biển Đông là vấn đề của khối và cần xây dựng nhận thức chung về thách thức trên biển, từ đó phát huy hành động tập thể. Một số đưa ra ý tưởng hợp tác ASEAN mới. Theo Người phát ngôn Cảnh sát Biển Philippines Jay Tarriela, ASEAN nên có cơ chế hợp tác cảnh sát biển. Theo TS. Đỗ Thanh Hải (Viện Biển Đông), để mô hình thật sự hiệu quả, các bên cần phân định biển rõ ràng. Theo TS. Nguyễn Thị Thùy Trang (ĐH Quốc gia Hà Nội), ASEAN phối hợp hiệu quả khi gặp thiên tai nên có thể dùng hợp tác khí hậu để phát huy vai trò trên Biển Đông, vượt qua các áp lực chính trị. Một số học giả cho rằng Tầm nhìn Biển năm 2023 của ASEAN (AMO) cần được cập nhật và có hoạt động triển khai cụ thể hơn

 

 

Về mặt đối ngoại, Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông là sự kiện đối ngoại Kênh 1.5 quan trọng của Việt Nam, giúp phát huy vai trò của ngoại giao học thuật trong trong việc bảo vệ chủ quyền biển, đảo, tài nguyên, môi trường biển và nâng cao vị thế nước nhà. Thứ nhất, Hội thảo góp phần thể hiện vai trò tích cực của Việt Nam trong việc xây dựng, định hình tư duy chính trị quốc tế theo hướng tăng hợp tác trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới có nhiều biến động. Điều này phù hợp với chủ trương kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, vùng trời, vùng biển; giữ vững môi trường hoà bình, ổn định để phát triển của Việt Nam . 

 

Thứ hai, Thông qua Hội thảo, các diễn giả Việt Nam không chỉ quảng bá và giải thích cho quốc tế lập trường chính sách của nước nhà mà còn lắng nghe các quan điểm, cách tiếp cận khác, cùng nghiên cứu, trao đổi các giải pháp có tính sáng tạo để ngăn ngừa tranh chấp, thúc đẩy hợp tác và tìm kiếm các giải pháp hướng đến hòa bình, hợp tác và phát triển cho toàn bộ khu vực. 

 

Thứ ba, Hội thảo tạo được tiếng vang cho đối ngoại Việt Nam. Sau 17 năm tổ chức, Hội thảo ngày càng nhận được nhiều sự quan tâm và dần trở thành một trong những diễn đàn biển quan trọng nhất khu vực. Hội thảo năm nay có sự tham dự của đông đảo và đa dạng thành phần, bao gồm: Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hải Bình, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; gần 50 diễn giả là những chuyên gia hàng đầu, uy tín tại Việt Nam, trong khu vực và quốc tế; hơn 300 đại biểu, trong đó có 18 Đại sứ, từ gần 40 quốc gia và vùng lãnh thổ; hơn 200 đại biểu đăng ký tham dự trực tuyến . Sự kiện cũng thu hút sự quan tâm của nhiều cơ quan thông tấn, báo chí trong và ngoài nước. Một số diễn đàn khu vực như Đối thoại Manila về Biển Đông do Philippines tổ chức bày tỏ muốn học hỏi kinh nghiệm từ Hội thảo Biển Đông. Một số cho rằng Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông của Việt Nam là sự kiện khu vực lớn nhất về an ninh biển (hơn các sự kiện tương tự tại Malaysia hay Indonesia). Nhiều quan chức và đại diện các nước tới tham dự và coi Hội thảo là diễn đàn truyền tải thông điệp chính sách với khu vực. 

 

Về mặt học thuật, Hội thảo giúp thúc đẩy nhận thức chung về Biển Đông và an ninh khu vực, đồng thời đặt ra những vấn đề mới cần chú ý và đầu tư nghiên cứu trong tương lai. Thứ nhất, Chủ đề và báo cáo định hướng “Đoàn kết trong Bất định” của Hội thảo năm nay đã đưa ra thông điệp với diễn giải khoa học rằng Biển Đông tồn tại nhiều bất ổn và không nên bị lãng quên bên cạnh các điểm nóng khác. Hội thảo đã mở ra diễn đàn cởi mở để thảo luận các yếu tố bất định này. Không chỉ tập trung vào các vấn đề an ninh truyền thống, Hội thảo không ngừng cập nhật và mở rộng các chủ đề thảo luận sang các vấn đề mới nổi, nhạy cảm hơn hoặc chưa có đồng thuận chung, ví dụ như công nghệ mới, chiến thuật mới hay chiến tranh nhận thức. 

 

Thứ hai, nhiều tranh luận tại Hội thảo về các vấn đề trên vẫn chưa ngã ngũ, càng tạo động lực thúc đẩy tư duy. Một số ý kiến học giả tương phản nhau (ví dụ như giữa Trung Quốc – Philippines hay Trung Quốc – Mỹ), một số vấn đề như công nghệ - pháp lý hay chính sách của các bên liên quan tại Biển Đông còn nhiều bỏ ngỏ. Điều này càng cho thấy vai trò của Hội thảo trong việc gợi mở thảo luận và nhu cầu thúc đẩy đối thoại sâu hơn trong tương lai về các vấn đề cần đầu tư nghiên cứu.

 

Về mặt phát triển, Hội thảo gợi mở chính sách phát triển cho các bên có liên quan tại Biển Đông, góp phần xây dựng Biển Đông thành vùng biển của hòa bình, ổn định và hợp tác. Nhiều ý kiến đưa ra tại Hội thảo xứng đáng được cân nhắc làm kiến nghị chính sách cho Việt Nam. Đặc biệt, Hội thảo góp phần kết nối ngoại giao – kinh tế - khoa học - công nghệ khi lần đầu tiên tổ chức Hội thảo quốc gia bên lề để thúc đẩy thảo luận sâu hơn về việc áp dụng kinh nghiệm quốc tế vào bối cảnh của Việt Nam, phục vụ đắc lực cho công cuộc hội nhập quốc tế và phát triển đất nước, phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết  57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia hay Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới… 

 

Ngoài ra, thông qua Hội thảo quốc gia, nhiều ý tưởng chính sách về hợp tác quốc tế giữa các bên liên quan tại Biển Đông, đặc biệt là trong ứng dụng công nghệ vào phát triển biển đã được đưa ra. Ví dụ, kinh nghiệm của Indonesia về áp dụng AI trong theo dõi chất lượng nguồn nước biển, nuôi thủy sản và khai thác năng lượng từ biển, mô hình hệ thống thủy sinh thông minh của Đài Loan, hệ thống dữ liệu quản trị biển của Hàn Quốc… đều là những gợi mở thiết thực.

 

 

Sau 17 năm tổ chức, Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông đã dần được công nhận là một trong những diễn đàn hàng đầu khu vực về an ninh biển và đã trở thành trung tâm thúc đẩy tăng trưởng và kết nối, góp phần củng cố hoà bình, ổn định và thịnh vượng, không chỉ ở Biển Đông mà trong không gian biển khu vực và toàn cầu. Trong bối cảnh thế giới có nhiều chuyển dịch mạnh, mang tính bất định và khó lường , việc thúc đẩy đối thoại là điều cấp thiết để tăng cường hiểu biết lẫn nhau, xây dựng lòng tin, giảm thiểu rủi ro, xoá bỏ mơ hồ từ những tính toán sai hoặc hiểu lầm. Đối thoại góp phần củng cố hiểu biết chung về các “luật chơi” và những bộ quy tắc ứng xử, qua đó gắn kết các quốc gia và cộng đồng trong khu vực và trên thế giới. 

 

Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17 với chủ đề “Đoàn kết trong bất định” gửi đi một thông điệp cấp thiết đối với toàn khu vực, kêu gọi các nước và vũng lãnh thổ vượt qua tâm lý cạnh tranh “tổng bằng không” để hướng tới hợp tác giải quyết các thách thức chung trên biển. Một mặt, Hội thảo phát huy ngoại giao bán chính thức để nâng cao vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam trong việc kiến tạo tư duy và luật chơi khu vực, toàn cầu và cam kết đóng góp vào hòa bình, ổn định khu vực. Mặt khác, Hội thảo là diễn đàn khoa học cở mở, chân thành để tất cả các nước bày tỏ quan điểm và các ý tưởng mới mang hàm ý chính sách đối với Việt Nam, đặc biệt là trong các vấn đề mới nổi và diễn biến nhanh như an ninh cáp ngầm, công nghệ biển lưỡng dụng, kinh tế biển hay các phát triển mới của luật pháp quốc tế. 

 

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào “kỷ nguyên mới và chuẩn bị tổ chức Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIV, trong đó Dự thảo văn kiện Đại hội XIV coi đối ngoại, hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên và mở rộng trọng tâm đối ngoại sang ngoại giao kinh tế và ngoại giao công nghệ, Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông cũng không ngừng mở đổi mới cả về nội dung và hình thức để để phục vụ phục vụ việc triển khai hiệu quả các Nghị quyết Chiến lược mới, cũng như công cuộc phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

 

 

Tài liệu tham khảo
1. “Ngày thứ 2 : Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17: “Đoàn kết trong bất định””, Nghiên cứu Biển Đông, 11/11/2025. Truy cập 17/11/2025. https://nghiencuubiendong.vn/ngay-thu-2-hoi-thao-khoa-hoc-quoc-te-ve-bien-dong-lan-thu-17-doan-ket-trong-bat-dinh.56859.anews
2. “Hợp tác thúc đẩy phát triển kinh tế biển”, Nhân dân, 11/11/2025. Truy cập 17/11/2025. https://nhandan.vn/hop-tac-thuc-day-phat-trien-kinh-te-bien-post922094.html
3. “Ngày thứ 1: Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17 “Đoàn kết trong Bất định””, Nghiên cứu Biển Đông, 3/11/2025. Truy cập 17/11/2025. https://nghiencuubiendong.vn/ngay-thu-1-hoi-thao-khoa-hoc-quoc-te-ve-bien-dong-lan-thu-17-doan-ket-trong-bat-dinh.56858.anews
4. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII Đảng Cộng sản Việt Nam
5. “Khai mạc: Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17: “Đoàn kết trong bất định””, Nghiên cứu Biển Đông, 3/11/2025. Truy cập 16/11/2025. https://nghiencuubiendong.vn/khai-mac-hoi-thao-khoa-hoc-quoc-te-ve-bien-dong-lan-thu-17-doan-ket-trong-bat-dinh.56857.anews
6. TS. Bùi Trường Giang, ThS. Nguyễn Gia Đức, “Bối cảnh quốc tế và trong nước - Những vấn đề đặt ra để đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên mới”, Tạp chí Cộng sản, 29/3/2025. Truy cập 16/11/2025. https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/chinh-tri-xay-dung-dang/-/2018/1068702/boi-canh-quoc-te-va-trong-nuoc---nhung-van-de-dat-ra-de-dua-dat-nuoc-vung-vang-buoc-vao-ky-nguyen-moi.aspx
7. “International Organization for Mediation Officially Inaugurated”, Chinese Ministry of Foreign Affairs, 20/10/2025. Truy cập 16/11/2025. https://www.fmprc.gov.cn/eng/xw/wjbxw/202510/t20251020_11736945.html