Năm hỗn loạn của Trump, Daniel W. Drezner and Elizabeth N. Saunders, Foreign Affairs. 21/01/2026 15:00:43
Ngày 21/01/2026
Đối với hầu hết người Mỹ và người châu Âu hiện nay, một thế giới hỗn loạn có lẽ chưa bao giờ thực sự hiện hữu. Kể từ năm 1945, Hoa Kỳ và các đồng minh đã xây dựng và duy trì một trật tự, tuy không hoàn toàn tự do cũng không hoàn toàn mang tính quốc tế, nhưng đã thiết lập các quy tắc giữ gìn hòa bình giữa các cường quốc, thúc đẩy một thế giới thương mại tương đối mở và tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác quốc tế
Ngày nay, quốc gia hùng mạnh nhất đang dẫn dắt thế giới vào một kiểu hỗn loạn khác. Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump không phải là người duy nhất gây ra sự suy tàn của trật tự hậu năm 1945, nhưng trong năm đầu tiên trở lại nắm quyền, ông đã đẩy nhanh và thậm chí ủng hộ sự sụp đổ của nó.
Sự thèm khát bành trướng lãnh thổ của Trump đã phá vỡ chuẩn mực mạnh mẽ nhất hậu năm 1945: rằng biên giới không thể được vẽ lại bằng vũ lực. Và sự coi thường các thể chế trong nước đã cho phép ông chà đạp lên mọi nỗ lực trong nước nhằm kiềm chế những giấc mơ bành trướng ra nước ngoài đó.
Thủ tướng Canada tại Davos: trật tự thế giới đang không "chuyển tiếp" mà "đổ vỡ"; thế giới hãy tỉnh ngộ và không vờ vịt; cũng đừng chờ đợi trật tự cũ quay trở lại; hãy ứng xử nguyên tắc và thực tế 21/01/2026 12:53:09
Thủ tướng Canada: chúng tôi biết cái gọi là "trật tự dựa trên luật lệ" chỉ đúng một phần; rằng luật lệ áp dụng khác nhau tuỳ đối tượng, tuỳ hoàn cảnh. Nhưng việc giả vờ tin vào "câu chuyện viễn tưởng" về trật tự dựa trên luật lệ là cần thiết.
Thủ tướng Canada khẳng đinh Canada theo đuổi "chủ nghĩa hiện thực có nguyên tắc" - value based realism; vừa nguyên tắc trong các vấn đề cốt lõi, vừa thực tế với hiện trạng của thế giới. Canada sẽ tự cường, đa dạng hoá và tập hợp lực lượng linh hoạt, tuỳ vấn đề.
TS. Kin Phea: CPC phê chuẩn UNCLOS để giải quyết vùng biển chồng lấn với Việt Nam và Thái Lan; TS. Yang Peou: Một số Công ước có thể làm phức tạp đàm phán 21/01/2026 10:51:19
Ngày 20/1, Tờ Kampuchea Thmay đăng 1 số bình luận của học giả CPC về việc Thượng viện bắt đầu xem xét dự thảo luật phê chuẩn UNCLOS.
The Khmer Times: Xây dựng “câu chuyện mới” ở Biển Đông: cần nhấn mạnh về sự ổn định, hợp tác kinh tế và các nỗ lực ngoại giao thay vì tập trung vào các xung đột/đối đầu 21/01/2026 09:09:33
Ngày 21/1, The Khmertimes đăng bài bình luận của tác giả Mei Xin (China Daily) với tiêu đề “Câu chuyện mới cho Biển Đông". Bài viết đề xuất đề xuất cần thay thế các quan điểm về "xung đột" bằng một "câu chuyện mới" tập trung vào hòa bình, ổn định và hợp tác kinh tế giữa Trung Quốc và ASEAN.
Báo cáo của ĐH Griffith (Úc): 5 biến chuyển chính trị, kinh tế, xã hội định hình khu vực ĐNA đến 2030 (các áp lực thuế quan, xung đột Thái Lan - Campuchia, thay đổi chính trị nội bộ ở VN và Lào, VN cải tạo đảo ở Biển Đông và sự cắt giảm các nguồn việ 21/01/2026 09:05:57
Ngày 20/1, Griffith Asia Insights (Đại học Frffith, Queensland, Úc) công bố báo cáo phân tích 5 xu hướng định hình khu vực Đông Nam Á trong thời gian tới, trong đó nhận định Đông Nam Á đang trải qua một giai đoạn thay đổi sâu sắc, tác động từ sự điều chỉnh các chính sách thương mại, cáctranh chấp lãnh thổ và những cải cách chính trị nội bộ.
Foreign Policy: Philippines đối mặt với nhiều thách thức trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 (hoàn tất COC trước áp lực của TQ, khủng hoảng Myanmar, xung đột biên giới CPC-TL và mâu thuẫn nội bộ của Philippines) 21/01/2026 08:59:55
Ngày 19/1, trên Foreign Policy có bài bình luận về các thách thức với Philippines trong năm Chủ tịch ASEAN 2026. Bài viết nhận định năm 2026 mang lại cho Philippines cơ hội định hình chương trình nghị sự của khu vực, là năm “đi dây” chiến lược của Philppines (tightrope walking), thử thách vai trò lãnh đạo của Philippines cũng như tính hiệu quả của ASEAN.
Maritime Fairtrade: Việt Nam yêu cầu Repsol dừng thăm dò khai thác tại lô 136-03 ở Tư Chính do Trung Quốc đe dọa tấn công các cơ sở của Việt Nam tại Trường Sa. 21/01/2026 08:55:35
Maritime Fairtrade ngày 15/1 đăng tin cho biết Việt Nam đã yêu cầu công ty Repsol ngừng các hoạt động thăm dò và khai thác tại Lô 136-03, nằm gần Bãi Tư CHính ở Biển Đông. Các nguồn tin ngoại giao cho biết Trung Quốc đã đe dọa tấn công các cơ sở của Việt Nam tại quần đảo Trường Sa nếu Repsol tiếp tục hoạt động.
Repsol đang sử dụng tàu khoan siêu sâu thế hệ thứ sáu Deepsea Metro I, và các báo cáo cho thấy công ty này có thể đã phát hiện ra một trữ lượng khí đốt đáng kể tại Tư Chính trước khi nhận được lệnh ngừng hoạt động.
Taiwan Talks: Greenland là cuộc chiến quyền tiếp cận, không phải về vấn đề chủ quyền 20/01/2026 18:18:58
Taiwan Talks chương trình thời sự hàng đầu của Đài Loan đánh giá lo ngại của Trump về Greenland xuất phát từ việc Trung Quốc đang áp dụng chiêu bài Biển Đông để thâm nhập Bắc Cực, đe dọa hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng (Golden Dome) và quyền kiểm soát không gian chiến lược của Mỹ. Đây là bài test ý chí có thể tạo tiền lệ nguy hiểm cho Đài Loan và toàn bộ Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Foreign Affairs: Mỹ sẽ có những biện pháp cứng rắn nhằm ngăn chặn Trung Quốc kiểm soát nền kinh tế toàn cầu 20/01/2026 15:42:11
Phân tích trên tờ Foreign Affairs ngày 19/1/2026 của Liza Tobin (cựu Giám đốc NSS Hội đồng An ninh Quốc gia phụ trách Trung Quốc trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Trump và chính quyền Biden và Addis Goldman (chuyên gia nghiên cứu Mỹ-Trung) phê phán chiến lược can dự "engagement" của Mỹ với Trung Quốc đã thất bại, lập luận rằng sai lầm của Mỹ là liên tục đặt cược vào ổn định ngắn hạn thay vì đối đầu chiến lược dài hạn, đã tạo điều kiện cho Trung Quốc tích lũy sức mạnh và qua mặt Mỹ để thao túng nền kinh tế thế giới.
Trung Quốc lên tiếng chỉ trích mối đe dọa thuế quan của ông Trump liên quan tới Greenland, YUKIO TAJIMA, Nikkei Asia 20/01/2026 10:42:06
Ngày 19/01/2026
YUKIO TAJIMA (Nikkei Asia) cho rằng:Trung Quốc nhìn nhận việc Trump đe dọa áp thuế lên châu Âu liên quan Greenland là một động thái gây chia rẽ và có thể làm suy yếu mối quan hệ Mỹ–EU, đồng thời bộc lộ tính chính trị hóa trong chính sách thương mại của Mỹ.
