IOMed giải quyết thành công vụ việc hàng hải đầu tiên vào tháng 5/2026
09/05/2026 22:17:08
Ngày 8/5/2026, Tổng thư ký IOMed công bố tại Hội nghị Thượng đỉnh Hòa giải Toàn cầu ở Hồng Kông rằng IOMed đã giải quyết thành công một tranh chấp về chuỗi hợp đồng thuê tàu giữa Trung Quốc và Singapore vào đầu tháng 5, dẫn đến một thỏa thuận hòa giải bằng văn bản. Đây là một trong những vụ việc đầu tiên được xử lý kể từ khi IOMed chính thức đi vào hoạt động năm 2025. 

ASEAN thông qua Nghị định thư Cebu, thể chế hóa việc Timor-Leste gia nhập khối
09/05/2026 00:05:03
Ngày 8/5/2026, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. cho biết ASEAN đã thông qua Nghị định thư Cebu sửa đổi Hiến chương ASEAN. Văn kiện được TT Marcos đánh giá là cột mốc quan trọng cho quá trình hội nhập đầy đủ của Timor-Leste vào ASEAN, đồng thời phản ánh nỗ lực xây dựng một cộng đồng khu vực “mạnh hơn và bao trùm hơn”. Bên cạnh đó, cờ ASEAN và biểu tượng ASEAN cũng sẽ được sửa đổi từ 10 bó lúa thành 11

Mir Mohammad Alikhan: các nước châu Á nên công nhận “thực tế” chủ quyền/quyền quản lý của Iran tại Hormuz
08/05/2026 23:02:43
Bài viết của Mir Mohammad Alikhan trên Tehran Times cho rằng eo biển Hormuz không nên được nhìn nhận như một “xa lộ quốc tế trung lập” do các cường quốc bên ngoài bảo đảm an ninh, mà là vùng biển gắn với chủ quyền, lịch sử và lợi ích an ninh của Iran. Tác giả lập luận rằng Iran có quyền quản lý eo biển Hormuz dựa trên ba cơ sở chính: lịch sử Ba Tư, luật biển và thực tế kinh tế năng lượng toàn cầu.  

Navy Lookout: Tàu tuần tra xa bờ của Hải quân Hoàng gia Anh, HMS Spey, thực hiện hoạt động tự do hàng hải quanh quần đảo Trường Sa.
08/05/2026 12:10:09
Ngày 5/5, Navy Lookout đăng tải thông tin về hoạt động tự do hàng hải của Hải quân Hoàng gia Anh quanh quần đảo Trường Sa, Việt Nam. Cụ thể: Bộ Quốc phòng Anh cho biết tàu tuần tra xa bờ của Hải quân Hoàng gia Anh, HMS Spey, đã thực hiện các quyền và tự do hàng hải quanh quần đảo Trường Sa. Tàu của Hải quân Hoàng gia Anh bị một khinh hạm Type 054A của Trung Quốc theo dõi. Trước đó, tàu HMS Spey đã tiến hành bảo dưỡng tại Singapore vào đầu năm 2026 và hoàn tất các cuộc thử nghiệm trong giai đoạn chứng nhận FOST ngoài khơi Malaysia vào tháng 4.

Naval News: Mỹ lần đầu triển khai hệ thống pháo phản lực cơ động cao M142 HIMARS tại đảo Balabac trong khuôn khổ tập trận Balikatan 2026
08/05/2026 11:57:28
Ngày 7/5, Naval News đăng tải thông tin về triển khai vũ khí của Mỹ trong khuôn khổ tập trận Balikatan với các đồng minh. Cụ thể: Mỹ triển lần đầu tiên triển khai các hệ thống pháo phản lực cơ động cao M142 HIMARS tại đảo Balabac, phía tây nam Philippines trong khuôn khổ tập trận Balikatan 2026. Đảo Balabac có thể tiếp nhận các năng lực tấn công tầm xa của Washington trên hướng Biển Đông, qua đó tạo khả năng đe dọa các căn cứ đảo nhân tạo mà Bắc Kinh đã thiết lập trước đó. Đây là một trong chín địa điểm mà lực lượng Mỹ có thể tiếp cận theo Thỏa thuận Tăng cường Hợp tác Quốc phòng (EDCA).

Ông Kung Phoak, Đại diện thường trực Campuchia tại ASEAN: mô thuẫn nội khối sẽ khiến ASEAN khó đối phó với khủng hoảng năng lượng
08/05/2026 09:51:02
Ngày 6 tháng 5 năm 2026, trước thềm Hội nghị cấp cao ASEAN, Đại diện thường trực Campuchia tại ASEAN, ông Kung Phoak, cho rằng các xung đột nội khối như căng thẳng Thái Lan-Campuchia, nội chiến Myanmar đang làm suy yếu khả năng phối hợp của khu vực Đông Nam Á trước cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu hiện nay. Dự kiến tại Hội nghị cấp cao, ASEAN sẽ thảo luận các vấn đề liên quan như một cơ chế chia sẻ dầu trong khủng hoảng, tăng phối hợp dự trữ chiến lược, đa dạng hóa nguồn cung, và tăng kết nối năng lượng khu vực. Đây là nỗ lực nhằm tránh tình trạng mỗi nước tự xử lý riêng lẻ như trong các cuộc khủng hoảng trước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ: nhất trí thiết lập cơ chế Đối thoại 2+2 giữa bộ trưởng ngoại giao và quốc phòng; đàm phán nâng cao thỏa thuận mua bán tên lửa hành trình siêu thanh chống hạm BrahMos
07/05/2026 15:13:31
Ngày 6/5, tờ India Express đăng tin cho biết trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ, Việt Nam và Ấn Độ nhất trí thiết lập cơ chế Đối thoại 2+2 giữa bộ trưởng ngoại giao và quốc phòng, đồng thời thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng và tiến gần hơn tới thỏa thuận chuyển giao tên lửa hành trình siêu thanh chống hạm BrahMos cho Việt Nam. 

Marcus Noland (Viện Kinh tế Quốc tế Peterson): Bề ngoài quan hệ Mỹ – Trung có vẻ đang ổn định, nhưng trên thực tế rất nhiều sức ép đang tích tụ bên dưới; Trung Quốc sử dụng đất hiếm để đưa Mỹ vào thế bế tắc.
07/05/2026 12:09:19
Ngày 7/5, SCMP đăng tải bình luận của học giả về hội nghị giữa Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc sắp tới. Cụ thể: Marcus Noland (Viện Kinh tế Quốc tế Peterson): Bề ngoài quan hệ Mỹ – Trung có vẻ đang ổn định và hội nghị Trump – Tập có thể giúp củng cố một thỏa thuận nào đó, nhưng trên thực tế rất nhiều sức ép đang tích tụ bên dưới. Cả Mỹ và Trung Quốc đều có xu hướng gia tăng sức ép nhưng khó lùi bước mà không chịu tổn thất về chính trị và chiến lược. Về lĩnh vực bán dẫn, cục diện đã thay đổi rõ rệt. Trước đây, khi Mỹ áp đặt kiểm soát xuất khẩu, Trung Quốc thường không có phản ứng tương xứng. Tuy nhiên, hiện nay Trung Quốc thông qua đất hiếm, kiểm soát xuất khẩu và các quy định chống trừng phạt đã đưa Mỹ vào thế giằng co, khiến Mỹkhó tiếp tục leo thang kiểm soát mà không phải tính đến phản ứng trả đũa. Jake Werner (Viện Quincy): Việc Trung Quốc có thể đáp trả hiệu quả bằng công cụ đất hiếm đã buộc Mỹ phải điều chỉnh cách tiếp cận. Trên thực tế Mỹ đã chuyển sang xử lý quan hệ với Trung Quốc từ vị thế thừa nhận sức mạnh của Trung Quốc, coi Trung Quốc gần như một đối thủ cạnh tranh ngang hàng hơn là một bên có thể dễ dàng bị ép buộc. Mary Lovely (Viện Kinh tế Quốc tế Peterson): Cuộc chiến thương mại có thể sẽ được thể hiện nhẹ đi tại Bắc Kinh nhằm tạo không khí tích cực cho hội nghị, nhưng xung đột Mỹ – Trung đang mở rộng sang các mặt trận mới.  

Malaymail: Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 tập trung chủ yếu vào các vấn đề kinh tế và tác động từ xung đột Trung Đông; ASEAN dự kiến ra tuyên bố về hợp tác hàng hải.
07/05/2026 11:49:21
Ngày 7/5, tờ Malaymail đăng tin cho biết Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu, Philippines diễn ra theo hướng “tối giản”, tập trung chủ yếu vào các vấn đề kinh tế và tác động từ xung đột Trung Đông. - Các vấn đề cấp bách được ASEAN quan tâm gồm: (i) Nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng; (ii) Giá lương thực tăng cao; (iii) An toàn của lao động di cư Đông Nam Á tại khu vực Trung Đông. - Một dự thảo tuyên bố chung có thể sẽ: (i) Kêu gọi mở lại eo biển Strait of Hormuz; (2) Đảm bảo tự do hàng hải tại các tuyến đường biển chiến lược. - Về Biển Đông, ASEAN dự kiến ra tuyên bố về “hợp tác hàng hải”. Tuy nhiên, Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) khó đạt được trong năm nay.

Lye Liang Fook (ISEAS): các nước Đông Nam Á ngày càng bị kéo chặt vào quỹ đạo ngoại giao láng giềng của Trung Quốc
07/05/2026 09:51:31
Ngày 6/5, The Think China đăng bài bình luận của tác giả Lye Liang Fook (ISEAS) “Not distracted: Southeast Asia remains firmly in China’s diplomatic orbit” phân tích nỗ lực của Trung Quốc nhằm củng cố ảnh hưởng tại Đông Nam Á thông qua việc tăng cường hợp tác an ninh và hạ tầng với Việt Nam, ổn định quan hệ với Philippines bằng ngoại giao kinh tế và hoàn tất các dự án kết nối đường sắt tại Malaysia để gắn kết khu vực chặt chẽ hơn vào quỹ đạo ngoại giao của TQ