SCMP: Hải Nam có ý nghĩa sống còn đối với lực lượng tàu sân bay Trung Quốc trong trường hợp xung đột với Mỹ và đồng minh 25/05/2026 18:41:50
Ngày 24/5, tờ SCMP đăng bình luận cho rằng căn cứ tàu sân bay của Hải quân PLA tại đảo Hải Nam, đặc biệt là tổ hợp hải quân Tam Á - Du Lâm, có ý nghĩa sống còn đối với khả năng tác chiến và sinh tồn của lực lượng tàu sân bay Trung Quốc trong trường hợp xung đột với Mỹ và đồng minh.
Reuters: Một tàu Cảnh sát biển Trung Quốc đã rời khỏi vùng biển gần Đảo Pratas (Đông Sa) do Đài Loan kiểm soát sau cuộc đối đầu căng thẳng kéo dài hai ngày với tàu Cảnh sát biển Đài Loan 24/05/2026 23:08:01
Ngày 22/5/2026, tàu Đài Loan phát hiện tàu Trung Quốc tiến gần khu vực phía Bắc Biển Đông, gần Đảo Pratas (vị trí chiến lược nằm giữa Đài Loan và Hồng Kông), sau đó đã ra hiệu cảnh cáo và dẫn đến tranh luận gay gắt giữa hai bên qua radio về vấn đề chủ quyền:
Tàu Trung Quốc khẳng định “Trung Quốc có chủ quyền và quyền tài phán đối với Pratas”. Tàu Đài Loan đáp lại kêu gọi Trung Quốc “không phá hoại hòa bình” và quay về con đường dân chủ.
Tàu Trung Quốc cuối cùng rút đi vào chiều Chủ nhật ngày 24/5.
DW: Báo cáo Quyền Cơ bản 2026 của 10 tổ chức nhân quyền lớn tại Đức chỉ trích mạnh mẽ xu hướng quân sự hóa nhanh chóng của Đức là mối đe doạ đối với nhân quyền 24/05/2026 22:38:53
Các tổ chức nhân quyền cho rằng an ninh và lợi ích quốc phòng đang được đặt ưu tiên cao hơn so với các quyền cơ bản. Đây là mức độ quân sự hóa chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Thế giới II. Những đông thái như tăng ngân sách quốc phòng mạnh mẽ, cải cách mua sắm vũ khí, mở rộng quy mô quân đội (Bundeswehr), công bố các chính sách liên quan đến an ninh nội bộ và dân sự ngày càng nghiêng về hướng “an ninh quốc gia”.
Các tổ chức lo ngại rằng việc ưu tiên quân sự đang dẫn đến cắt giảm hoặc bỏ qua các quyền khác như: quyền nhà ở giá rẻ, bảo vệ khí hậu, quyền riêng tư trên mạng xã hội, v.v. Báo cáo gọi đây là “quân sự hóa chưa từng có” (unprecedented militarization) trong lịch sử hậu chiến của Đức. Họ cảnh báo rằng trong bối cảnh chủ nghĩa dân túy và chính quyền chuyên quyền đang trỗi dậy trên thế giới, một quốc gia pháp quyền như Đức lại đang để an ninh lấn át quyền con người.
The Economist: Quan hệ song phương giữa Trung Quốc và Nhật Bản đang ở mức tồi tệ nhất trong nhiều năm và hai nước rất khó để chấm dứt hoặc giảm đáng kể sự thù địch hiện tại 24/05/2026 22:27:47
Một bài bình luận trên The Economist cho rằng Trung Quốc và Nhật Bản đang ở trong tình trạng quan hệ tồi tệ nhất trong rất nhiều năm và cả hai có thể gặp khó khăn trong việc chấm dứt sự thù địch này:
Việc Tổng thống Trump hướng tới cải thiện quan hệ với Trung Quốc (kiểu transactional/G2) khiến Nhật Bản lo ngại bị “bán đứng” hoặc bị gạt ra ngoài lề. Tác giả so sánh tình hình hiện tại với “Nixon Shock” năm 1972, khi Mỹ bất ngờ xích lại gần Trung Quốc mà không báo trước cho Nhật Bản.
Vấn đề Đài Loan là rào cản lớn nhất. Nhật Bản ngày càng coi Đài Loan là “lằn ranh đỏ” an ninh, trong khi Trung Quốc đang tức giận trước việc Nhật Bản tăng cường quốc phòng mạnh mẽ, nới lỏng xuất khẩu vũ khí, và xây dựng quan hệ quốc phòng chặt chẽ với Philippines, Australia, Mỹ.
Kinh tế không còn đủ mạnh để buộc hai bên phải nhượng bộ như trước đây. Trung Quốc đang giảm dần sự phụ thuộc vào vốn, công nghệ và hàng hóa Nhật Bản.
Lãnh đạo hai nước đều bị ràng buộc bởi chủ nghĩa dân tộc nội bộ: Thủ tướng Sanae Takaichi theo đường lối cứng rắn, còn Tập Cận Bình không thể nhân nhượng vấn đề Đài Loan.
The Japan Times: Tổng thống Philippines Marcos Jr. sẽ có chuyến thăm cấp nhà nước tới Nhật Bản để nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện 24/05/2026 22:00:10
Thứ ba ngày 26/4/2026, Tổng thống Marcos Jr. và phu nhân sẽ chính thức thăm cấp nhà nước đến Nhật và có cuộc hội đàm chính thức với Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi diễn ra vào thứ Năm (28/05/2026). Hai nước dự kiến sẽ chính thức nâng cấp quan hệ song phương lên mức Đối tác Chiến lược Toàn diện:
Hai bên thống nhất đàm phán chính thức về Thỏa thuận An ninh chung về Thông tin Quân sự (GSOMIA) nhằm trao đổi dữ liệu, chia sẻ thông tin an ninh mật. Thỏa thuận này cho phép hai nước trao đổi nhanh dữ liệu từ hệ thống radar giám sát mà Nhật Bản đã xuất khẩu sang Philippines.
Vấn đề Đài Loan có thể là nội dung thảo luận quan trọng.
Do tác động tiêu cực từ cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran, Philippines và Nhật Bản sẽ ký thỏa thuận hợp tác về vấn đề an ninh năng lượng thông qua khuôn khổ POWERR Asia do Nhật Bản dẫn đầu (vừa được công bố vào tháng 4/2026).
Reuters: Tổng thống Donald Trump đã trực tiếp lên tiếng bảo vệ Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi khi Chủ tịch Tập Cận Bình chỉ trích Nhật Bản là mối đe doạ Hòa Bình khu vực trong cuộc gặp Thượng đỉnh Mỹ-Trung 24/05/2026 21:43:41
Tại hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh, Chủ tịch Tập Cận Bình cho rằng Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức là những mối đe dọa đối với hòa bình khu vực và thúc giục Tổng thống Trump không nên ủng hộ hai nhà lãnh đạo này. Đáp lại lời ông Tập, Trump khẳng định bà Takaichi không phải là kiểu nhà lãnh đạo đáng bị chỉ trích như vậy.
Ngay sau khi kết thúc chuyến thăm hai ngày tới Trung Quốc, ông Trump đã gọi điện cho Thủ tướng Takaichi để điện đàm. Trong cuộc gọi, hai nhà lãnh đạo đã cùng nhau tái khẳng định mối quan hệ liên minh song phương Mỹ - Nhật là bền vững như thép, không thể phá vỡ (ironclad).
CSB Trung Quốc và Indonesia ký MOU về an ninh và an toàn hàng hải; cam kết tăng cường hợp tác về hạ tầng, khai khoáng, thực thi pháp luật và an ninh biển. 22/05/2026 10:11:52
Ngày 21/4, tờ AP News đăng tin cho biết trong đối thoại đầu tiên giữa Bộ trưởng ngoại giao và bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc và Indonesia tại Bắc Kinh, hai nước cam kết tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực hạ tầng, khai khoáng, thực thi pháp luật và an ninh biển. Lực lượng hải cảnh hai nước cũng đã ký biên bản ghi nhớ về an ninh và an toàn hàng hải.
Viện QHQT Nhật Bản: tàu khảo sát biển của Trung Quốc đang trở thành một lực lượng triển khai “chiến thuật vùng xám” mới, bên cạnh hải quân, cảnh sát biển và dân binh biển 21/05/2026 11:42:27
Ngày 14/5/2025, Viện Quan hệ Quốc tế Nhật Bản (JIIA) đăng tải báo cáo nghiên cứu "Tàu nghiên cứu hải dương học Trung Quốc: Một thách thức an ninh mới".
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi thăm Hàn Quốc nhằm triển khai ngoại giao nguyên thủ, củng cố hợp tác toàn diện hai nước đặc biệt tập trung vào chuỗi cung ứng năng lượng, khoáng sản chiến lược 20/05/2026 10:40:40
Ngày 19/5, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi đã thăm chính thức Hàn Quốc và họp cấp cao với Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung để triển khai ngoại giao nguyên thủ đáp trả cho chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc đến Nhật Bản vào tháng 12/2025; thúc đẩy hợp tác chính trị, an ninh năng lượng trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
SCMP: Các nhà khoa học Trung Quốc đổ bộ lên đá Hoài Ân, Trường Sa; Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines thực hiện chuyến bay nhận thức tình huống hàng hải nhằm xử lý và xua đuổi các hoạt động nghiên cứu khoa học biển của Trung Quốc. 19/05/2026 12:11:40
Ngày 18/5, SCMP đăng tải thông tin về việc các nhà khoa học Trung Quốc đổ bộ lên đá Hoài Ân, Trường Sa và phản ứng của Philippines. Cụ thể:
Jay Tarriela (NPN Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines):
Tàu nghiên cứu Hướng Dương Hồng 33 đã bị phát hiện gần đá Hoài Ân dưới sự hộ tống của hai tàu hải cảnh.
Nhân sự Trung Quốc đã đổ bộ và tiến hành các hoạt động bất hợp pháp tại đá Hoài Ân.
Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines đã thực hiện một chuyến bay nhận thức tình huống hàng hải nhằm xử lý và xua đuổi các hoạt động nghiên cứu khoa học biển trái phép.
Những hành động như vậy cấu thành hành vi vi phạm chủ quyền của Philippines và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển.
Lập trường của Philippines ở Biển Đông không liên quan gì đến chính trị nội bộ, đồng thời nói thêm rằng Trung Quốc đã lợi dụng tình hình tại Manila.
Thông tin thêm:
Phản ứng của Trung Quốc:
Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila bác bỏ chuyến bay của Philippines qua Sandy Cay, gọi đây là một màn trình diễn chính trị nhằm quảng bá hình ảnh, đồng thời cáo buộc ông Tarriela tìm cách đánh lạc hướng sự chú ý trong nước.
Tưởng Bân (NPN Bộ Quốc phòng Trung Quốc): Chỉ trích Philippines về việc nâng cấp các thực thể tranh chấp khác ở Biển Đông, trong đó có đảo Vĩnh Viễn và đảo Thị Tứ.
