Tính mong manh trong cấu trúc an ninh hiện hành của khu vực đã được phản ánh tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 13 mới đây với các phát biểu giữa đại diện cấp cao từ Mỹ và Nhật Bản (một bên) với bên kia là Trung Quốc.
Châu Á rất có thể sẽ trở thành khu vực tiên phong trong việc ngăn ngừa xung đột và quản lý tranh chấp trên biển. Nhiệm vụ này có thể được thực hiện bằng việc đặt an ninh và ổn định của khu vực lên trên lợi ích quốc gia đơn thuần.
Việt Nam đang nỗ lực để tối đa hóa vai trò của ASEAN, tính chuyện đưa tranh chấp ra tòa án quốc tế và thúc đẩy hợp tác với các cường quốc khác để tăng cường vị thế và tạo lợi thế trong cân bằng với Trung Quốc trên Biển Đông.
Trung Quốc vu khống tàu Việt Nam đâm va hơn 1.500 lần và ngang nhiên xây trường học trên quần đảo Hoàng Sa; Philippines khẳng định không thỏa hiệp trong vụ kiện Trung Quốc và trao công hàm phản đối Bắc Kinh lấn biển ở Trường Sa; Hạ viện Nhật ra nghị quyết về hành vi của Trung Quốc ở Hoàng Sa; Mỹ tiếp tục lên án hành động gây bất ổn ở Biển Đông
Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Australia vừa ký kết một loạt thỏa thuận giữa hai nước, trong đó có việc Australia sẽ mở cửa nhiều căn cứ của nước này hơn để chào đón các lực lượng Mỹ.
Với việc đưa tàu INS Vikramaditya vào phiên chế của hải quân hồi cuối năm ngoái, Ấn Độ đã trở thành quốc gia châu Á thứ hai, cùng với Nhật Bản, có hơn một tàu sân bay vận hành cùng lúc.
Luật pháp quốc tế sẽ không thể giải quyết được tất cả các vấn đề của Châu Á, bởi vì chúng có những giới hạn và không phải là "thuốc chữa bách bệnh".
Việc Trung Quốc đưa giàn khoan HD-981 vào lô 143 nằm hoàn toàn trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam được xem là một động thái bất ngờ, khiêu khích và bất hợp pháp.
Hải quân Việt Nam, Philippines giao lưu trên đảo Song Tử Tây; Trung Quốc tiến hành thêm hoạt động cải tạo đất ở Trường Sa; Việt Nam tiếp tục gửi Công hàm phản đối Trung Quốc lên Liên Hợp Quốc; Tòa trọng tài ấn định thời hạn Trung Quốc phản hồi đơn kiện của Philippines; Malaysia kêu gọi giải quyết tranh chấp biển bằng luật pháp; Mỹ hối thúc Trung Quốc tham gia vụ kiện ở Biển Đông; Thủ tướng Úc...
Việc Trung Quốc tiếp tục leo thang căng thẳng, muốn thay đổi hiện trạng là nguyên nhân gây nên căng thẳng ở Biển Đông. Không muốn muốn thỏa hiệp, sẵn sàng sử dụng vũ lực và chỉ muốn sự khuất phục của đối phương là nguyên nhân sẽ dẫn đến chiến tranh.